Istorijat
U Baru se, u skladu sa postojećim mogućnostima u određenom periodu, njegovala muzička umjetnost. Inicijativu za organizovanje muzičkog života pokretali su talentovani pojedinci i odgovarajuće grupe, prema interesovanju i smislu za razne oblike muzičkog izražavanja. Od antičkog doba muzika je imala posebno mjesto u okviru svih oblika i vrsta umjetničkog stvaralaštva. Muzika oplemenjuje čovjeka i čini mu život ljepšim i srećnijim. Treba se prisjetiti Šekspirovih riječi: „Čovjek koji nema muzike u sebi i koji nije dirnut harmonijom tonova, sposoban je za izdaju, prevaru i pljačku. Pobude su mu u duši tmurne kao noć…”.
Iz želje da se obogati kultumi i muzički život, u Baru je 3. januara 1910. godine, povodom pedesetogodišnjice vladavine kraljaNikole, osnovano Pjevačko društvo „Bratimstvo”. Izabrana uprava Društva od 9 članova pozvala je zainteresovane gradane da se učlane u novoosnovano društvo. Te godine u listu „Glas Crnogorca” ukazuje se na značaj osnivanja društva: ,,Od kolikog je, pak, uticaja pjesma na razvoj duše čovjeka, koliko oblagorođuje srce, koliko moralno pjesma uzdiže čovjeka, o tome je suvišno govoriti.” Jula mjeseca 1911. godine osnovano je Barsko muzičko udruženje-prva građanska muzika u Baru, koja je imala 18 instrumenata. Iste godine prva građanska muzika ujedinila se sa Pjevačkim društvom „Bratimstvo” pod nazivom Barsko pjevačko muzičko društvo „Bratimstvo”. Ovo Društvo je, i pored određenih teškoća, uspješno radilo do početka I syjetskog rata 1914. godine. U I svjetskom ratu barski muzičari osnovali su vojnu muziku u Lovćenskom odredu crnogorske vojske. Prije okupacije Crne Gore od strane austrougarskih trupa 1916. godine, muzički instrumenti su sklonjeni ujednu vojnu kasarnu u Podgorici, ali je i pored toga veći broj opljačkan ioštećen. Umeđuratnomperiodu(1918-1941)obnovljenaje muzička aktivnost i nabavljeni muzički instrumenti. Od osnivanja Muzičko društvo je pripremalo koncerte i obogaćivalo muzički život u gradu. Barani su bili „vazda željni za njegovanje muzike”. Poslije oslobođenja 1945. godine tradiciju Pjevačkog društva „Bratimstvo” nastavilo je Kulturno-umjetničko društvo „Jedinstvo” Bar sa osnovnim zadatkom da njeguje kulturno-umjetnički amaterizam. Dugo vremena u gradu je uspješno radila gradska muzika.
Od početka rada svjetovnih škola na ovom području, poslije oslobođenja Bara od Turaka, u školama je, pored ostalih predmeta, izvođena i nastava pjevanja, koja je umnogome doprinijela razvijanju ljubavi kod djece ža muzi-čkim obrazovanjem. Međutim, dugo vremena osjećaće se praznina u ovoj sre-dini zbog nedostatka jedne specijalizovane ustanove muzičkog obrazovanja. Karakteristično je napomenuti da je Odjeljenje za društvene službe Narodnog odbora opštine Bar rješenjem br. 1104 od 9.02.1963. godine odlučilo da se pri Osmogodišnjoj školi u Baru otvori odjeljenje za muzičko obrazovanje djece, u kojem će raditi Blagorodna Radak, profesor muzike i muzičar M. Jelenić. U rješenju se napominje da ne postoje uslovi za otvaranje niže muzičke škole u Baru. Roditelji talentovane djece vise godina zalagali su se za otvaranje muzičke škole u gradu. U Baru je bio osnovan veći broj škola prvog i drugog stupnja, jedino je nedostajala škola za muzičko obrazovanje. Napokon su i društveno-političke strukture i zvanični opštinski organi podržali inicijativu građana.
Do osnivanja i početka rada škole za muzičko obrazovanje došlo je tek septembra 1983. godine. Naime, novoosnovana muzička škola postala je radna jedinica Kulturnog centra, u čijem sastavu su bili: Dom kulture, Muzej, Galerija, Biblioteka i Arhiv. Škola za muzičko obrazovanje počela je rad u zgradi bivše Carinarnice u Baru, površine 440m2, koja je adaptirana za potrebe škole poslije katastrofalnog zemljotresa 1979. godine. U zgradi je bilo 11 učionica za klavir, harmoniku i gitaru. Za upis se prijavilo 150-oro djece, uzrasta od 7-8 godina. Nakon provjere sklonosti i sposobnosti za muziku kod prijavljene djece, stručna komisija je primila 66-oro djece, koja su postali redovni učenici muzičke škole. Na dužnost upravnika Škole postavljen je Božidar Rakonjac, prof., sa završenom muzičkom akademijom, a nastavu su izvodili: Ljubinka Knežević, prof, muzike, Ranko Domazetović, nast. i Svetozar Vujić, str. učitelj muzičkog vaspitanja. Osnovani su sljedeći odsjeci: klavir, harmonika, gitara, klarinet, violina. Izvođena je i nastava pripremnog razreda za zainteresovanu djecu u cilju njihovog osposobljavanja za nastavljanje školovanja, a takode su u ovoj oblasti organizovani razni oblici vannastavnih aktivnosti. Pored nastavnika u stalnom radnom odnosu, angažovani su i nastavnici Muzičke škole iz Titograda. Prema izvještaju Škole za šk. 1988/99. godinu u školi su bila 132 učenika, u 9 odjeljenja na odsjecima: klavir, harmonika, gitara i klarinet (klavir 55, harmonika 40, gitara 36 i klarient 1 učenik). U pripremnom razredu bilo je 15, u I razr. 16, u II17, u III 21, u IV 22, V 29 i VI 12 učenika. Nastavu je izvodilo 6 redovnih nastavnika, 1 spoljni saradnik i 1 po ugovoru o djelu. U toku godine, kako se ističe u izvještaju, pripremljena su i izvedena četiri koncerta za građane. Rad škole u ovom periodu obilazio je prosvjetni svjetnik muzičkog vaspitanja Radonja Vučeković.
Ova škola je u sastavu Kulturnog centra Bar bila do 9. juna 1990. godine, kada je postala samostalna ustanova. Tada je, na prijedlog organa škole i uz saglasnost Skupštine opštine Bar, dobila zvaničan naziv Škola za osnovno muzičko obrazovanje „Petar II Petrović-Njegoš” Bar. Škola pripada prvom (osnovnom) stupnju obrazovanja, a po obezbijeđenom stručnom kadru i opremljenosti ima sve uslove da preraste u srednju muzičku školu. Kako je postojeća zgrada Carinarnice, u kojoj je radila škola od osnivanja, adaptirana za Italijanski konzulat u Bara, to je škola preseljena u zgradu Gimnazije „Niko Rolović”, u kojoj je muzičkoj školi dato na upotrebu 1150m2 školskog prostora i to bez naknade. Brojno stanje učenika se povećavalo, pa je u jednom periodu bilo i 230 učenika. Šk. 2003/04 godine u školi je bilo 160 učenika, 9 odsjeka i 21 odjeljenje, kao i 26 radnika u nastavi i na ostalim poslovima u školi. U školi postoje sljedeći odsjeci: klavir, violina, violončelo, gitara, harmonika, flauta, klarinet, tniba, homa, a od nedavno i trombon. U dosadašnjem periodu dužnost direktora škole obavljao je Božidar Rakonjac, a nedavno je izabran Slavko Svijić, prof, muzike koji je do sada bio nastavnik u školi.
„Muzika je jedini svjetski jezik koji ne treba da bude preveden. Tu govori duša. Ona je svjetlost koja grije, lijek koji liječi duh od bolesti, ljepota koja mami Ijepotu, moc koja uzdiže čovjeka zvijezdama”, riječi su direktora Rakonjca.”Dan škole je 9. jun.
Škola je uključena u tokove savremenog muzičkog obrazovanja i postiže zapažene rezultate u svim vidovima aktivnosti. Uspostavila je saradnju sa ostalim muzičkm školama u zemlji. Nastavnici učestvuju na seminarima i drugim oblicima stručnog usavršavanja u ovoj oblasti. Za svoj rad dobila je brojna priznanja: Nagradu „24. novembar”, nagradu „Stana Tomašević-Arnesen” i oko 500 diploma i plaketa republičkog, saveznog i medunarodnog značaja. Svojom ukupnom djelatnošću ova Škola u znatnoj mjeri obogaćuje muzički život u gradu.
Savo Lekić, Razvoj prosvjete i školstva u barskoj opštini
